1.Cuộc gặp gỡ kỳ lạ
sau bao năm tháng
Đó là một buổi chiều mùa xuân đẹp trời tại công viên trung tâm. Khi ấy,
Max - một người nổi tiếng được hầu hết mọi người trong vùng biết đến như
một biểu tượng thành đạt trong kinh doanh và cuộc sống - đang ngồi trên
chiếc băng ghế dài, vô tư ngắm nh́n ḍng người tản bộ quanh những lối đi
rợp bóng mát trong công viên. Đôi mắt sáng và đôn hậu của ông biểu lộ sự
lắng đọng của một người trải nghiệm và ánh lên cái nh́n của một tâm hồn
rất trẻ trung. Tiếng cười thơ ngây của những đứa trẻ đang đùa nghịch gần
đó làm cho ông như muốn quay trở lại thời niên thiếu của ḿnh. Ông ngước
nh́n những nhánh cây đu đưa trong cơn gió thoảng nhẹ của buổi ban chiều
cùng những tia nắng lung linh trên thảm cỏ xanh mượt phủ đầy những cây
cỏ bốn lá mềm mại như nhung trải rộng dưới chân, chưa bao giờ ông thấy
ḷng ḿnh b́nh yên đến thế. Một buổi chiều đẹp như muôn thuở!
Đột nhiên, từ đâu đến một ông già dáng vẻ mệt mỏi ngồi xuống bên cạnh
Max. Ông ấy là Jim - cũng khoảng tuổi Max - cái tuổi sáu mươi nhưng lại
có gương mặt trông thật khắc khổ bởi những năm tháng dăi dầu nắng mưa in
đậm trên mái tóc đă bạc quá nửa, thế nhưng trong dáng đi của ông cũng
toát lên một tư thế kiêu hănh và đầy tự trọng. Ông đă trải qua không
biết bao nhiêu thăng trầm của cuộc đời, đặc biệt ba mươi năm gần đây là
thời gian khó khăn hơn bao giờ hết. Đă lâu lắm rồi ông không biết thế
nào là mùi vị của niềm vui, thành công hay hạnh phúc.
Khi đưa ánh mắt nh́n sang người đối diện, cả hai chợt thấy có điều ǵ
dường như quen lắm, gợi lên từ rất xa xăm nhưng cũng thật gần gũi.
- Anh là Max phải không? - Ông già lên tiếng hỏi.
- C̣n anh có phải là Jim không? - Max nh́n thật lâu và hỏi với giọng
ngạc nhiên không xiết.
- Ôi! Bao nhiêu năm đă trôi qua! - Ông lăo tên Jim thốt lên.
- Không thể nào như thế được! Thật không thể tin nổi! - Max nghẹn lời.
Họ đứng dậy ôm chầm lấy nhau.
Max và Jim từng là đôi bạn rất thân từ hồi họ c̣n sống ở khu phố nghèo.
Ngày ấy, lúc nào người ta cũng thấy hai thằng bé gần nhom quấn quưt đùa
giỡn bên nhau. Chúng chia cho nhau từng ḥn bi, miếng bánh và lũ trẻ
trong khu phố chẳng thể nào dễ dàng bắt nạt được chúng v́ bất cứ ai "đụng"
tới đứa này là đứa kia sống chết xông ra bảo vệ bạn hết ḿnh. Tuổi thơ
nhọc nhằn, vất vả nhưng ấm áp t́nh bạn giữa hai người bạn nhỏ đột ngột
bị gián đoạn khi cả hai vừa bước qua tuổi thứ mười.
- Tôi đă nhận ra ngay đôi mắt xanh của cậu, Jim ạ - Max xúc động.
- C̣n tôi th́ không thể nào lầm vào đâu đượccái nh́n thẳng thắn và chân
thành của cậu... từ cách đây năm mươi năm vẫn không thay đổi chút nào.
Tôi vẫn nhớ cậu, dù ngần ấy thời gian đă qua... - Jim nói giọng run run.
Sau khi bồi hồi nhớ lại và cùng nhau hàn huyên những kỷ niệm thời thơ ấu
được một hồi lâu, Max nói:
- Anh bạn cũ thân mến, giờ cậu hăy kể cho tôi nghe t́nh cảnh của cậu bây
giờ đi... Tôi nhận thấy trong mắt cậu phảng phất một nỗi buồn lớn lắm.
Jim thở dài:
- Cuộc đời tôi là một chuỗi dài những thất bại liên tiếp.
- Chuyện là như thế nào?
- Chắc cậu c̣n nhớ cái ngày mà gia đ́nh tôi dọn đi lúc chúng ta mới lên
mười. Tôi đă ra đi và không bao giờ trở lại. Chắc cậu không biết lư do
tại sao phải không? Lúc đó, một người chú của cha tôi vừa mới qua đời
nhưng ông ấy lại không có con cái ǵ cả. Thế là cha tôi được thừa hưởng
toàn bộ gia tài của ông chú để lại. Cha mẹ tôi không muốn để mọi người
biết chuyện nên đă phải đổi nhà, đổi xe, đổi cả hàng xóm lẫn bạn bè và
chúng ta cũng mất liên lạc từ ngày đó.
- Th́ ra chuyện là như vậy. Tôi cứ luôn thắc mắc không biết chuyện ǵ đă
xảy đến với cậu. Chắc là món tiền thừa kế đó lớn lắm phải không?
- Đó là cả một gia tài khổng lồ. Ngoài tiền bạc, gia đ́nh tôi c̣n được
thừa hưởng một nhà máy dệt đang rất ăn nên làm ra. Với tài năng của
ḿnh, cha tôi ngày càng khuếch trương nhà máy đó lên. Khi cha tôi mất
đi, tôi thay ông quản lư nó. Nhưng thật xui xẻo. Mọi việc cứ ngày càng
tệ đi cho tới ngày hôm nay.
- Thế chính xác chuyện ǵ đă xảy ra với cậu nào?
- Trong một thời gian dài quản lư công ty, tôi đă không thực hiện bất kỳ
sự thay đổi nào v́ mọi việc dường như diễn ra rất xuôi chèo mát nái.
Nhưng sau đó các đối thủ cạnh tranh xuất hiện ngày càng nhiều và thế là
lượng sản phẩm bán ra của công ty tôi bắt đầu sụt giảm. Lúc đó sản phẩm
của tôi vẫn là loại tốt nhất, nên tôi nghĩ khách hàng sẽ hiểu rằng mặc
dù hàng của những hăng khác rẻ hơn nhưng chất lượng th́ không thể nào
bằng công ty tôi được. Nhưng khách hàng có biết ǵ về các loại tốt hay
xấu đâu. Họ cứ chuộng loại vải vừa rẻ vừa hợp thời trang hơn.
Jim ngừng lại hít một hơi dài. Thật không dễ dàng ǵ cho ông khi phải
một lần nữa nhớ lại tất cả những chuyện này. C̣n Max th́ vẫn im lặng.
Ông không biết phải nói ǵ để chia sẻ với người bạn thiếu thời trước
t́nh cảnh này. Jim tiếp tục kể:
- Lợi nhuận đi xuống trầm trọng nhưng nhà máy vẫn tiếp tục hoạt động,
thu nhỏ quy mô làm ăn, cắt giảm chi phí đến tối đa, thế nhưng càng ngày
doanh thu của công ty lại càng giảm sút. Tôi cũng đă xem xét đến việc
tạo ra một sản phẩm mới nhưng chẳng có nhà đầu tư nào chịu bỏ tiền vốn
ra cả. Tôi không có nhiều sự lựa chọn lúc đó. Tôi đă nghĩ đến việc mở
một dăy cửa hàng của riêng ḿnh và đă bỏ công nghiên cứu về việc này mất
gần một năm. Nhưng cuối cùng khi tôi đă có thể thực hiện được ư tưởng
này th́ lại không c̣n đủ tiền nữa. Thế là tôi vỡ nợ. Tôi buộc ḷng phải
bán nhà máy, đất đai, nhà cửa... tất cả tài sản của ḿnh. Tôi đă có tất
cả, có những ǵ mà ḿnh hằng mong muốn và cũng đă mất tất cả. Quả là may
mắn không bao giờ ở bên tôi.
- Thế sau đó cậu đă làm ǵ? - Max hỏi.
- Tôi không c̣n biết phải làm ǵ nữa. Tất cả những người đă từng sát
cánh bên tôi thời hoàng kim giờ đều ngoảnh mặt lại. Ngay cả vợ tôi cũng
bỏ tôi mà đi. Tôi làm hết việc này đến việc khác nhưng chẳng việc nào
làm được lâu cả. Cuộc đời tôi xuống dốc đến độ đă có lúc tôi biết cơn
đói là như thế nào. Mười lăm năm gần đây tôi đă phải cố gắng hết sức để
có thể sống được qua ngày. Tôi sống nhờ vào số tiền mọi người thưởng cho
khi làm giúp họ những công việc lặt vặt. Và có lúc tôi đă phải nhận thức
ăn thừa từ những người hàng xóm tốt bụng. Quả thật cuộc đời đă không
mang lại cho tôi nhiều may mắn, mà kết cục lại bất hạnh như thế này đây.
Jim không muốn tiếp tục kể thêm về chuyện ḿnh nữa nên quay sang hỏi
Max:
- Thế c̣n cậu? Cuộc sống của cậu như thế nào? Cậu có gặp nhiều may mắn
không?
Max mỉm cười trả lời:
- Chắc cậu c̣n nhớ là nhà tôi rất nghèo, nghèo hơn cả nhà cậu khi chúng
ḿnh c̣n sống ở khu phố đó. Gia đ́nh tôi mấy đời đều nghèo khó, rất
nhiều đêm chúng tôi đă đi ngủ với cái bụng trống không, đói cồn cào. Cậu
chắc c̣n nhớ mẹ cậu đă nhiều lần sẻ bớt thức ăn cho chúng tôi v́ bà hiểu
là cuộc sống của nhà tôi khó khăn như thế nào. Tôi nghĩ là cậu cũng biết
tôi không có đủ tiền để đi học. Mười tuổi, tôi đă bắt đầu phải đi làm
kiếm tiền phụ giúp gia đ́nh, đúng ngay cái hồi mà nhà cậu biến mất một
cách bí ẩn.
Max dừng lại, hồi tưởng một lúc rồi mới tiếp tục nói:
- Mới đầu tôi đi rửa xe. Sau đó tôi kiếm được chân xách hành lư ở một
khách sạn lớn. Rồi tôi xin được làm bảo vệ ở một khách sạn hạng sang
khác. Khi hai mươi hai tuổi, một cơ hội lớn đă đến với tôi.
Jim ṭ ṃ hỏi:
- Cơ hội ǵ thế?
- Tôi mua được một cửa hàng nhỏ sắp đóng cửa. Tôi đă dùng hết số tiền
ḿnh dành dụm được và chạy vạy đi vay khắp nơi mới mua được nó. Đó là
một cửa hàng sản xuất túi da. Tôi đă từng nh́n qua hầu như tất cả các
loại túi xách hồi c̣n làm ở các khách sạn sang trọng, v́ thế tôi biết
người giàu thích những loại túi nào. Thế là tôi chỉ việc làm lại những
kiểu túi mà tôi đă xách không biết bao nhiêu lần khi c̣n là một thằng bé
khiên đồ cho khách.
Max say sưa kể tiếp:
- Lúc đầu tôi phải vừa may vừa bán. Tôi làm việc hầu như không nghỉ,
ngày cũng như đêm lẫn cuối tuần và ngày nghỉ. Năm đầu tiên công việc
kinh doanh của tôi diễn ra khá suôn sẻ, v́ thế tôi đầu tư nhiều hơn vào
việc sản xuất túi xách với các nguyên liệu da thật và đă đi khắp nơi để
t́m hiểu về cách làm ăn của những cửa hàng da khác. Tôi cần phải hiểu rơ
hơn bất cứ ai khác về các loại túi da. Tôi đă học hỏi rất nhiều khi đi
quan sát những cửa hàng khác. Hễ có dịp là tôi lại hỏi bất cứ người nào
đang dùng giỏ xách da về những điểm mà họ thích cũng như không thích khi
dùng nó.
Max bồi hồi nhớ lại những ngày xưa. Ông tiếp tục:
- Doanh thu cứ thế tăng dần lên. Trong mười năm liên tục, tôi luôn tái
đầu tư những ǵ ḿnh đă có được. Tôi cũng luôn t́m kiếm những cơ hội mới
ở bất kỳ nơi nào có thể. Mỗi năm, tôi đều thay đổi những chiếc túi bán
chạy nhất, tôi luôn chỉnh sửa lại kiểu dáng để làm cho chúng ngày càng
hấp dẫn hơn. Tôi không bao giờ tŕ hoăn công việc của ngày hôm nay sang
ngày hôm sau. Tôi luôn có trách nhiệm về tất cả những việc diễn ra quanh
ḿnh. Tôi đă có được cửa hàng thứ hai, thứ ba, rối thứ tư, và cứ thế...
Cho đến bây giờ, tôi đă có hơn 2000 công nhân làm việc cho 20 nhà máy
của ḿnh trên khắp thế giới. Và tôi cũng giúp đỡ và chia sẻ với rất
nhiều người c̣n khó khăn trong cuộc sống. Nói cho cùng th́ mọi việc cũng
đâu có dễ dàng ǵ. Tôi đă làm việc say mê với tất cả tâm huyết để có
được ngày hôm nay và tôi tự hào với những ǵ ḿnh đă đạt được.
Jim ngắt ngang lời Max:
- Thấy chưa, cậu đă may mắn hơn tôi. Đời chỉ là thế mà thôi.
Max nói to ngạc nhiên:
- Cậu nghĩ thế thật sao? Có thật cậu chỉ đơn giản nghĩ là tôi đă quá may
mắn phải không?
Jim vội trả lời, giọng ôn ḥa:
- Ồ, tôi không có ư làm cho cậu bực ḿnh hay coi nhẹ những ǵ cậu đạt
được. Nhưng tôi không nghĩ sự thành công của cậu chỉ hoàn toàn là nhờ
vào bản thân cậu mà thôi. Số phận chỉ mỉm cười với những ai may mắn được
nó chọn. Và nó đă mỉm cười với cậu chứ không phải với tôi. Đơn giản chỉ
có thế mà thôi, có đúng vậy không?
Max im lặng, suy nghĩ một hồi lâu rồi lên tiếng:
- Cậu nghe đây, tôi chẳng hưởng một gia tài nào cả, nhưng tôi đă được
thừa hưởng một điều c̣n quư giá hơn từ ông nội của ḿnh. Cậu có biết thế
nào là sự may mắn t́nh cờ và sự may mắn thật sự hay không?
- Không - Jim trả lời nhưng không thật sự quan tâm lắm.
- Tôi đă học được điều khác biết giữa sự may mắn t́nh cờ và sự may mắn
thật sự qua một câu chuyện kỳ lạ mà người ông quá cố thường kể cho tôi
nghe. Rất nhiều lần, và ngay cả bây giờ nữa, tôi luôn nghĩ rằng câu
chuyện này đă làm thay đổi cả cuộc đời tôi. Nó luôn bên tôi trong những
lúc sa cơ thất thế, lúc tôi sợ hăi, hoài nghi, mất niềm tin, thất vọng
lẫn khi tôi thành công, hạnh phúc.
Cũng nhờ vào câu chuyện này mà tôi đă quyết định dùng hết số tiền cật
lực dành dụm suốt sáu năm để mua lại cái cửa hàng cũ kỹ đó. Cậu chuyện
cũng đă giúp tôi thực hiện nhiều quyết định rất quan trọng cho cuộc đời
ḿnh.
Max kiên nhẫn nói tiếp trong khi Jim vẫn lơ đăng nh́n đâu đâu:
- Có lẽ ở tuổi sáu mươi như thế này th́ chẳng c̣n ai lại muốn nghe kể
chuyện cổ tích nữa, tuy nhiên tôi nghĩ chúng ta không quá già đến nỗi
không c̣n cần nghe một câu chuyện hữu ích nữa. Người ta thường nói: "C̣n
nước - c̣n tát. C̣n sống - c̣n hy vọng." Nếu cậu muốn th́ tôi sẽ kể cho
cậu nghe câu chuyện đó.
Jim im lặng không trả lời:
- Câu chuyện đặc biệt này đă giúp ích rất nhiều người trong mọi tầng lớp
xă hội, ngành nghề, từ những vận động viên, nghệ sĩ, tới cả những nhà
khoa học hay nhà nghiên cứu, kinh doanh, sinh viên, cho mọi người ở mọi
độ tuổi. Những người thấy được sự khác biệt giữa sự may mắn t́nh cờ và
sự may mắn thật sự đă đạt được những kết quả ngoài mong đợi trong công
việc. Nó cũng giúp nhiều người t́m được người mà họ hằng mơ ước. Tôi sẽ
kể cho cậu nghe câu chuyện này v́ nó đă giúp ích cho chính bản thân tôi.
Và tôi cũng đă chứng kiến sự hiệu nghiệm của nó ở không biết bao nhiêu
người.
Nghe đến đây, Jim không thể nào c̣n thờ ơ được nữa. Ông nói:
- Thôi được rồi, cậu hăy nói đi: Điểm khác biệt giữa sự may mắn t́nh cờ
và sự may mắn thật sự là ǵ?
Max trầm ngâm một hồi lâu rồi mới cất tiếng trả lời:
- Gia đ́nh cậy đă may mắn khi bất ngờ được thừa hưởng một gia tài lớn.
Nhưng sự may mắn đó lại không tùy thuộc vào chúng ta, đó là lư do tại
sao nó không kéo dài lâu được. Ngược lại sự may mắn thật sự là do chính
cậu tạo ra, nó phụ thuộc vào cậu. Đó mới chính là sự may mắn thật sự.
Jim nghe thế, rất lấy làm ngạc nhiên:
- Có nghĩa là cậu không tin vào điềm may à?
- Được rồi, nếu cậu muốn th́ tôi cũng công nhận rằng sự may mắn "trên
trời rơi xuống" quả thật là khó hiện hữu trên đời nhưng rất ít khi nó
xảy đến với chúng ta và nếu có th́ cũng chẳng kéo dài được mấy. Cậu
không biết là chín mươi phần trăm những người từng trúng vé số đă phá
sản hay trở về t́nh cảnh trước đây trong ṿng cchưa đầy mười năm kể từ
ngày họ trúng số sao? Ngược lại, sự may mắn thật sự có thể đến với ta
nếu ta thật ḷng mong nó đến. Chính v́ vậy mà ta gọi nó là sự may mắn
tốt lành, là điều mà ai trong chúng ta cũng đều mong ước.
- Tại sao nó lại là sự may mắn thật sự? Chúng khác nhau ở chỗ nào?
- Cậu có muốn nghe câu chuyện đó không?
Jim lưỡng lự. Nhưng rồi ông chậc lưỡi đồng ư. Dẫu sao th́ nghe câu
chuyện này ông cũng có mất mát ǵ đâu. Ông cũng thấy vui vui khi thấy
người bạn thời niên thiếu - đă nửa thế kỷ nay mới gặp lại - của ḿnh lại
muốn kể cho ông nghe một câu chuyện cổ tích ở vào cái tuổi đă bạc trắng
mái đầu. Đă lâu lắm rồi mới có người tṛ chuyện với ông như thể ông vẫn
c̣n là một cậu bé vậy.
- Được rồi, cậu hăy kể đi. Tôi nghe đây.
Tiếp
theo...
